محافظه کاری، تمایل حسابداران به الزام درجه بالاتری از تاییدپذیری برای شناسایی اخبار خوشایند در مقایسه با اخبار ناخوشایند، معنا شده است. این مقاله بر اساس الگوی بال، کوتاری و والری (2013) به بررسی وجود محافظه کاری شرطی در سود گزارش شده شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. این الگو با استفاده از متغیرهای مالی اندازه، نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام، اهرم، نوسان بازده سهام و متغیرهای سود غیرمنتظره و بازده غیرعادی، به بررسی عدم تقارن زمانی سود در گزارشگری مالی شرکت های بورسی می پردازد. در نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون داده های ترکیبی بر 1140 سال - شرکت مربوط به سال های 1384 تا 1391، شواهدی مبنی بر وجود واکنش نامتقارن سود نسبت به اخبار شرکت به دست نیامد. همچنین بر اساس الگوی بال و همکارانش (2013)، در گزارشگری مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، محافظه کاری شرطی وجود ندارد.

پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین کیفیت افشا و کیفیت حسابداری از دو بعد اقلام تعهدی و محافظه کاری شرطی و غیرشرطی طی سال های 1386 تا 1390 می پردازد. در این پژوهش تمرکز اصلی بر محافظه کاری شرطی و غیرشرطی، تاثیر کیفیت افشا بر آن ها و رابطه بین آن ها می باشد. جهت ارزیابی کیفیت افشا از اطلاعات حاصل از رتبه بندی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و برای سنجش کیفیت حسابداری از معیارهای اقلام تعهدی و محافظه کاری به ترتیب با استفاده از مدل تعدیل شده جونز و مدل بال و شیواکومار استفاده شد. یافته ها حاکی از رابطه معکوس بین کیفیت افشا و اقلام تعهدی اختیاری بود؛ اما بین کیفیت افشا و محافظه کاری شرطی و غیرشرطی رابطه معناداری یافت نشد. همچنین برخلاف انتظار، در کیفیت افشای بالا بین محافظه کاری شرطی و غیرشرطی رابطه معکوس یافت نشد.

شرایط پیچیده در حسابداری شرکت ها و تقاضای روزافزون برای پاسخگویی و اهمیت یافتن کنترل های داخلی سبب پررنگ شدن نقش کمیته حسابرسی شده است. یکی از نقش های کمیته حسابرسی که همواره مدنظر محققان و قانو نگذاران بوده، نقش نظارتی کمیته حسابرسی بر کیفیت سودهای گزارش شده است. بر این اساس، هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تاثیر ویژگی های کمیته حسابرسی (شامل تخصص مالی، استقلال، تجربه و اندازه کمیته حسابرسی) بر محافظه کاری شرطی در شرکت های عضو بورس اوراق بهادار تهران می باشد. در این راستا، برای محافظه کاری شرطی از مدل های بال و شیواکومار (2005) و باسو (1997) استفاده شد و تعداد 137 شرکت پس از الزامی شدن منشور کمیته حسابرسی در بازه زمانی سال های 1391 الی 1393 مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش در مدل بال و شیواکومار حاکی از وجود ارتباط معنادار میان هر چهار ویژگی کمیته حسابرسی و محافظه کاری است، اما در مدل باسو این ارتباط معنادار تنها بین اندازه کمیته حسابرسی و محافظه کاری مشاهده شد و رابطه معناداری بین دیگر ویژگی های کمیته حسابرسی و محافظه کاری یافت نشد.

در این پژوهش رابطه محافظه کاری شرطی و هزینه سرمایه سهام عادی مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور اندازه گیری میزان محافظه کاری شرطی در سطح سال- شرکت از الگو کالن و همکاران (2009)، و برای بررسی تاثیر محافظه کاری شرطی بر هزینه سرمایه سهام عادی در سطح شرکت و در سطح پرتفوی سهام از الگوی سه عاملی فاما و فرنچ (1993) استفاده شده است. داده های مورد استفاده شامل نمونه ای مرکب از 82 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در طی سالهای 1380 به 1388، است. برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از الگوی رگرسیون چندمتغیره بر مبنای داده های مقطعی و سری زمانی استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش نشان می دهد که بین محافظه کاری شرطی و هزینه سرمایه سهام عادی شرکت رابطه معکوس و معنی داری هست؛ و هر چه درجه محافظه کاری شرطی بیشتر باشد، هزینه سرمایه سهام عادی شرکت کاهش می یابد. هم چنین، نتایج حاکی است که بین محافظه کاری شرطی و هزینه سرمایه پرتفوی سهام عادی رابطه مثبتی هست. این رابطه در خصوص پرتفوی سهام شرکتهای با محافظه کاری متوسط و پرتفوی سهام شرکتهای با محافظه کاری زیاد، معنی دار است؛ ما در مورد پرتفوی سهام شرکتهای با محافظه کاری کم، پایین معنی دار نیست.

تحقیق حاضر ارتباط گزارشگری مالی محافظه کاری شرطی و غیر شرطی باریسک سیستماتیک و غیر سیستماتیک را مورد بررسی قرار می دهد. در این پژوهش داده های 76 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های 1384 تا 1390 جمع آوری و فرضیات تحقیق با استفاده از تحلیل ضرایب رگرسیون آزمون شده است. ابتدا محافظه کاری با استفاده از مدل های بال وشیوا کومار (2005)، باسو (1997) و معیار نسبت ارزش بازار بر ارزش دفتری اندازه گیری و سپس تاثیر محافظه کاری بر ریسک مورد بررسی قرار گرفته است. مشاهده گردید محافظه کاری شرطی و غیر شرطی با ریسک سیستماتیک شرکت دارای رابطه معکوس و معنادار می باشد اما بین محافظه کاری شرطی و غیر شرطی با ریسک غیرسیستماتیک رابطه ای مشاهده نگردید. در واقع با افزایش قابلیت اتکا صورت های مالی ریسک سیستماتیک شرکت ها کاهش پیدا می کند.

تحقیق حاضر ارتباط گزارشگری مالی محافظه کاری شرطی و غیر شرطی با ارزش شرکت را مورد بررسی قرار می دهد. در این پژوهش داده های 76 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های 1384 تا 1390 جمع آوری و فرضیات تحقیق با استفاده از تحلیل ضرایب رگرسیونی آزمون شده است. ابتدا محافظه کاری در حسابداری با استفاده از مدل بال و شیوا کومار (2005) و معیار MTB اندازه گیری و سپس تاثیر حسابداری محافظه کاری بر ارزش شرکت مورد بررسی قرار گرفته است. شواهد تجربی نشان می دهد، محافظه کاری شرطی و غیرشرطی با ارزش شرکت دارای رابطه مستقیم و معنادار می باشد، هرچه میزان محافظه کاری بین مدیران بیشتر باشد سبب افزایش ارزش شرکت ها می شود. در واقع می توان اظهار داشت از آنجائی که ارزش شرکت تابع عرضه و تقاضای سهام آن می باشد، بنابراین حسابداری محافظه کاری بر روی عرضه و تقاضای سهام تاثیرگذار می باشد و از این رو سبب تغییر در ارزش شرکت می شود.

هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی نقش چرخه عمر شرکت در اندازه گیری محافظه کاری بر اساس برخی از مدل های محافظه کاری شرطی می باشد. جامعه آماری پژوهش، مربوط به سال های 1387 تا 1396 که شامل نمونه ای تصادفی متشکل از180 مشاهده شرکت که با استفاده از متغیرهای مدل دیکنسون (2011) به مراحل سه گانه چرخه عمر تقسیم شده است. جهت آزمون فرضیه ها از تکنیک رگرسیون چند متغیره به روش داده های مقطعی استفاده شد. سپس با استفاده از مدل های اولیه اندازه گیری محافظه کاری، مقادیر خطای هر یک از مدل ها با نتایج مقادیر خطای به دست آمده از مدل های تعدیل شده با چرخه عمر مقایسه گردید. نتایج آزمون نشان می دهد که مقدار ضرایب تعیین در مدل تعدیل شده دیچف تانگ نسبت به مدل اصلی افزایش معناداری ندارد. اما در مدل های بال شیواکومار و و خان واتس میزان افزایش ضریب تعیین نسبت به مدل اصلی و اولیه معنادار است. لذا به جز مدل دیچف تانگ، در دو مدل دیگر وارد نمودن چرخه عمر در مدل باعث افزایش قدرت پیش بینی مدل ها شده است.

در پژوهش حاضر به بررسی رابطه محافظه کاری حسابداری و استرس مالی، در قالب 2 فرضیه، پرداخته شده است. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی و همبستگی است و تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس روش مطالعه داده های ترکیبی می باشد. در ادامه به منظور آزمون فرضیه های پژوهش با استفاده از اطلاعات مربوط به شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 84-1393، از طریق روش نمونه گیری حذفی، 64 شرکت (در قالب 640 مشاهده شرکت -سال) به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. در نهایت نتایج پژوهش حاضر با تایید کلیه فرضیه ها نشان می دهند، بین محافظه کاری حسابداری و استرس مالی در بازار سرمایه ایران رابطه منفی معنادار وجود دارد.